آئین ماه رمضان از آسیا تا آمریکا

آیین سنتی ماه رمضان همپای تمامی اعیاد و و آداب سنتی در جهان ماهیت فرهنگی به خود گرفته است.
در هر گوشه ی از جهان كه مسمانی هست ماه رمضان در ظرف فرهنگ بومی آن منطقه قرار می گیرد و آن چنان با سنت های محلی خو می گیرد كه به سختی می توان ماه رمضان را تنها یك مراسم دینی دانست.
سنت روزه داری در تلفیق با فرهنگ و سنت های اجتماعی در هر جامعه ی شكلی خاص به خود گرفته است، بطوریكه آداب روزداری به جزئی از نشانه های مردم شناسی یك ملت تبدیل شده است.
این آداب خوراكی های گوناگون و مراسم مختلفی از افطار تا سحر را شامل می شود.
این گزارش با جستجو در میان خبرهایی كه در رسانه های جهان پیرامون ماه رمضان منتشر شده گوشه هایی از مردم شناسی آیین رمضان را به نمایش می گذارد.

تركیه:
كشوری مسلمان با دولتی لائیك است.رستورانهای مك دونالد باز است.گرچه مسلمانان تركیه به احترام ماه رمضان رستورانهای خود را بسته اند اما هیچ كس را دربستن یا باز گذاشتن رستوران اجباری نیست.بازار بزرگ استانبول و مسجد ایاصوفیه در هنگام افطار حال و هوایی دیدنی دارد.
روزه داران با خوردن كباب تركی و چای روزه خود را می گشیند و برای اقامه نماز به باشكوه ترین مسجد تركیه می روند.در مسجد جای سوزن انداختن هم نیست.اینجا هر كسی با دوستان و آشنیان خود به مسجد آمده است.رمضان شب های استانبول را رونق بخشیده ،كاسبی و خرید و فروش تا حوالی سحر ادامه دارد.
شبكه های تلویزیونی تركیه بر حجم برنامه های تفریحی خود افزوده اند.بزرگترین برنامه ی كه این روزها طرفداران فراوانی پیدا كرده "پاپ استار"است.
در این برنامه مردم عادی صدای خود را بری خوانندگی امتحان می كنند و هیئت داوران نیز هر بار تعدادی از شركت كنندگان را غربال می كند.همچنین كانالهی تركیه برنامه ها مذهبی در هنگام افطار و سحر تدارك دیده اند.مردم مسلمان تركیه به ماه رمضان بسان یك جشن ملی می نگرند.

اندونزی:
پس از غروب آفتاب كلوپهی شبانه،اتاقهی ماساژ،و مكانهی سرگرمی باز می شود.كافه هی و رستورانها از انبوه مشتریان سرازیر شده به ین مراكز پر می شوند.در قسمت غربی شهر جاكارتا هزارو یك كلوپ شبانه وجود دارد كه به احترام ماه رمضان تا زمان افطار بسته می مانند. در طی ماه مبارك رمضان رستورانها از عرضه مشربات الكلی خود داری می كنند.رستوران چینی ها نیز تا زمان افطار بسته است.شادمانی هی شبانه،تفریحات،بازیهی مختلف،غذاهی درییی همه و همه جزئی از فرهنگ مردم اندونزی هنگام ماه رمضان است.

مالزی:
با آن كه مردم مسلمان مالزی مردمی مدرن به حساب می یند،اما ماه رمضان باشكوهی را برگزار می كنند اكثر زنان در ماه رمضان اوقات خود را در مساجد مدرن و زیبی مالزی می گذرانند.آنها در مساجد قرآن تلاوت می كنند و نماز می خوانند.مساجد كوچك فراوانی در مالزی وجود داردكه از مشتاقان خانه خدا
لبریز است.بسیاری از زنان همراه خانواده خود در مساجد حضور پیدا می كنند.در جشنهی خانوادگی كه به مناسبت ماه رمضان بر پا می شود،كودكان قرآن را از بر می خوانند و به همین خاطر از سوی بزرگترها ی خانواده هدیه ی دریافت می كنند. چلو گوشت،چلو مرغ و فرنی از معروفترین غذاهیی است كه درزمان افطار تناول می شود.عید فطر بزرگترین جشن در مالزی است.به هنگام عید فطر مردم مالزی سه روز متوالی جشن می گیرند.

فرانسه:
در پاریس صندوقهی جمع آوری كمكهی خیریه و صدقه در فروشگاهها و سوپر ماركتها قرار داده شده.از سال 2002 جامعه مسلمانان فرانسه فعالیتهی خیریه خود را آغاز كرد.و اكنون فعالیتهی خود در میان 22 كشور اسلامی گسترش داده و بسته هی كمكهی خیریه خود را بدانجا می فرستد.جمع آوری كمكهی خیریه از طریق صندوق اعانات مربوط به یك سنت قدیمی در جنوب بوردو فرانسه است كه اكنون به عنوان سنت مسلمانان تبدیل شده است.

سوئد:
مسلمانان این كشور در برگزاری ماه رمضان بسیار كوشا هستند.در این ماه غذاهای عربی فروش ویژه ای پیدا می كنند.در این كشور مسلمانان در آزادی كامل به انجام فریض دینی خود می پردازند.
ماهواره های عربی به آنها كمك می كند تا در جریان زمان های افطار و سحر قرار گیرند.غذاهای لذیذ و كلوچه های خوشمزه بهمراه نوعی سوپ سبزیجات هنگام افطار در رستورانهای عربی مشتریان فراوانی دارد.
بزرگترین مشكل جامعه مسلمانان سوئد دیدن ماه در آسمان برای تشخیص به پیان رسیدن ماه های عربی است.به علت هوای همیشه ابری و بارانی سوئد این امكان هیچ وقت میسر نمی شود.مسلمانان در سوئد مجبورند،از محاسبات نجومی كشورهای عربستان،ایران و مصر برای دیدن ماه استفاده می كند.اسلام دومین مذهب رسمی پس از مسحیت در سوئد است.

عربستان سعودی:
بیش از 18 میلیون نفر در عربستان از طریق پیغام متنی موبیل(اس ام اس)از حلول ماه رمضان مطلغ می شوند.در ین پیغام با آروزی خوشحالی و سعادت آغاز ماه رمضان اطلاع داده شده است.از(اس ام اس)بری اطلاع رسانی در مورد حلول ماه شوال وعید فطر نیر استفاده خواهد شد.عربستان با آن كه به سرعت به سمت استفاده از تكنولوژی روز پیش رفته اما هنوز به عادتهی شرعی خود پیبند است.رستورانهی آمریكیی مك دونالد تا غروب آفتاب بسته است.روزنامه هی عربستان نیز صفحه ویژه ی را بری پاسخ به سوالات شهروندان در مورد ماه رمضان تدارك دیده اند.در روزنامه المدینه سوال شده یا بوسیدن همسر و شنا در ماه رمضان اشكال دارد و پاسخ داده شده،خیر اما در شنا نبید سر را به زیر آب برد.

امارات متحده عربی :
در كشور خلیفه نشین امارات سفره هی رنگارنگ به هنگام افطار در ابوظبی،شارجه و دوبی گسترده شده.روزه دارانی كه از توانیی مالی خوبی برخوردار نیستند میهمان دولت امارات هستند.سنت افطاری دادن در میان عربها رواج فراوانی دارد
در ماه رمضان پس از افطار اگر كانال ماهواره هی عرب ست را دنبال كنید به انبوه سریالهی خانوادگی بر می خورید.گلف نیوز مي‌نویسد:«پس از آن كه عربها روزه خود را باز می كنند پی تلویزیون می نشینند و سریال مورد علاقه خود را تماشا می كنند.
موضوع اصلی ین سریالهی كمدی،نمیشی را افراط گریهی اجتماعی،فقر،
دختران شوهر نكرده،چند همسری و مواد مخدر تشكیل مي‌دهد.»
سریالهی سرگرم كننده بخشی از ویژه برنامه هی كانالهی عربی است كه به«سرگرمیهی رمضان»مشهور است.اخیر ین سریالها ماهیت سیاسی پیدا كرده و بسیار پر طرفدار شده است.سال گذشته محبوبیت یك سریال مصری كه دررابطه با اعراب واسرائیل ساخته شده بود باعث اعتراض اسرائیل شد. امسال یكی از سریالهی شبكه عرب ورد با هزینه سنگین 3 میلیون دلار تهیه شده است. ین فیلم درباره خاطرات یك عراقی و كشته شدن هزار نفر از هموطنانش در رژیم گذشته است.

ایالات متحده آمریكا:
یالت نیو جرسی كه مسلمانان زیادی را در خود جی داده
ماه رمضان حال و هوی دیگری دارد. هر چند پس از 11 ستامبر آنان تحت فشار فراوانی قرار گرفته اند.مردم مسلمان آمریكا هنگام افطار گوشت بره،برنج و نان مصرف مي‌كنند
آنها ین ماه را جشن می گیرند به دیدار یكدیگر می روند به كودكان هدیه می دهند و
ماه رضان را گرامی می دارند. اقامه نماز در مساجد،تلاوت قرآن در ماه میهمانی خداوند بسیار رواج دارد.در صفحه اول سیت دانشگاه ستون هال حلول ماه رمضان اعلام شده است.دانشجویان مسلمان ین دانشگاه مراسم افطار و اقامه نماز خود رادر ین دانشكده بر پا می كنند.

|+|

آئین ماه رمضان از آسیا تا آمریکا

آیین سنتی ماه رمضان همپای تمامی اعیاد و و آداب سنتی در جهان ماهیت فرهنگی به خود گرفته است.
در هر گوشه ی از جهان كه مسمانی هست ماه رمضان در ظرف فرهنگ بومی آن منطقه قرار می گیرد و آن چنان با سنت های محلی خو می گیرد كه به سختی می توان ماه رمضان را تنها یك مراسم دینی دانست.
سنت روزه داری در تلفیق با فرهنگ و سنت های اجتماعی در هر جامعه ی شكلی خاص به خود گرفته است، بطوریكه آداب روزداری به جزئی از نشانه های مردم شناسی یك ملت تبدیل شده است.
این آداب خوراكی های گوناگون و مراسم مختلفی از افطار تا سحر را شامل می شود.
این گزارش با جستجو در میان خبرهایی كه در رسانه های جهان پیرامون ماه رمضان منتشر شده گوشه هایی از مردم شناسی آیین رمضان را به نمایش می گذارد.

تركیه:
كشوری مسلمان با دولتی لائیك است.رستورانهای مك دونالد باز است.گرچه مسلمانان تركیه به احترام ماه رمضان رستورانهای خود را بسته اند اما هیچ كس را دربستن یا باز گذاشتن رستوران اجباری نیست.بازار بزرگ استانبول و مسجد ایاصوفیه در هنگام افطار حال و هوایی دیدنی دارد.
روزه داران با خوردن كباب تركی و چای روزه خود را می گشیند و برای اقامه نماز به باشكوه ترین مسجد تركیه می روند.در مسجد جای سوزن انداختن هم نیست.اینجا هر كسی با دوستان و آشنیان خود به مسجد آمده است.رمضان شب های استانبول را رونق بخشیده ،كاسبی و خرید و فروش تا حوالی سحر ادامه دارد.
شبكه های تلویزیونی تركیه بر حجم برنامه های تفریحی خود افزوده اند.بزرگترین برنامه ی كه این روزها طرفداران فراوانی پیدا كرده "پاپ استار"است.
در این برنامه مردم عادی صدای خود را بری خوانندگی امتحان می كنند و هیئت داوران نیز هر بار تعدادی از شركت كنندگان را غربال می كند.همچنین كانالهی تركیه برنامه ها مذهبی در هنگام افطار و سحر تدارك دیده اند.مردم مسلمان تركیه به ماه رمضان بسان یك جشن ملی می نگرند.

اندونزی:
پس از غروب آفتاب كلوپهی شبانه،اتاقهی ماساژ،و مكانهی سرگرمی باز می شود.كافه هی و رستورانها از انبوه مشتریان سرازیر شده به ین مراكز پر می شوند.در قسمت غربی شهر جاكارتا هزارو یك كلوپ شبانه وجود دارد كه به احترام ماه رمضان تا زمان افطار بسته می مانند. در طی ماه مبارك رمضان رستورانها از عرضه مشربات الكلی خود داری می كنند.رستوران چینی ها نیز تا زمان افطار بسته است.شادمانی هی شبانه،تفریحات،بازیهی مختلف،غذاهی درییی همه و همه جزئی از فرهنگ مردم اندونزی هنگام ماه رمضان است.

مالزی:
با آن كه مردم مسلمان مالزی مردمی مدرن به حساب می یند،اما ماه رمضان باشكوهی را برگزار می كنند اكثر زنان در ماه رمضان اوقات خود را در مساجد مدرن و زیبی مالزی می گذرانند.آنها در مساجد قرآن تلاوت می كنند و نماز می خوانند.مساجد كوچك فراوانی در مالزی وجود داردكه از مشتاقان خانه خدا
لبریز است.بسیاری از زنان همراه خانواده خود در مساجد حضور پیدا می كنند.در جشنهی خانوادگی كه به مناسبت ماه رمضان بر پا می شود،كودكان قرآن را از بر می خوانند و به همین خاطر از سوی بزرگترها ی خانواده هدیه ی دریافت می كنند. چلو گوشت،چلو مرغ و فرنی از معروفترین غذاهیی است كه درزمان افطار تناول می شود.عید فطر بزرگترین جشن در مالزی است.به هنگام عید فطر مردم مالزی سه روز متوالی جشن می گیرند.

فرانسه:
در پاریس صندوقهی جمع آوری كمكهی خیریه و صدقه در فروشگاهها و سوپر ماركتها قرار داده شده.از سال 2002 جامعه مسلمانان فرانسه فعالیتهی خیریه خود را آغاز كرد.و اكنون فعالیتهی خود در میان 22 كشور اسلامی گسترش داده و بسته هی كمكهی خیریه خود را بدانجا می فرستد.جمع آوری كمكهی خیریه از طریق صندوق اعانات مربوط به یك سنت قدیمی در جنوب بوردو فرانسه است كه اكنون به عنوان سنت مسلمانان تبدیل شده است.

سوئد:
مسلمانان این كشور در برگزاری ماه رمضان بسیار كوشا هستند.در این ماه غذاهای عربی فروش ویژه ای پیدا می كنند.در این كشور مسلمانان در آزادی كامل به انجام فریض دینی خود می پردازند.
ماهواره های عربی به آنها كمك می كند تا در جریان زمان های افطار و سحر قرار گیرند.غذاهای لذیذ و كلوچه های خوشمزه بهمراه نوعی سوپ سبزیجات هنگام افطار در رستورانهای عربی مشتریان فراوانی دارد.
بزرگترین مشكل جامعه مسلمانان سوئد دیدن ماه در آسمان برای تشخیص به پیان رسیدن ماه های عربی است.به علت هوای همیشه ابری و بارانی سوئد این امكان هیچ وقت میسر نمی شود.مسلمانان در سوئد مجبورند،از محاسبات نجومی كشورهای عربستان،ایران و مصر برای دیدن ماه استفاده می كند.اسلام دومین مذهب رسمی پس از مسحیت در سوئد است.

عربستان سعودی:
بیش از 18 میلیون نفر در عربستان از طریق پیغام متنی موبیل(اس ام اس)از حلول ماه رمضان مطلغ می شوند.در ین پیغام با آروزی خوشحالی و سعادت آغاز ماه رمضان اطلاع داده شده است.از(اس ام اس)بری اطلاع رسانی در مورد حلول ماه شوال وعید فطر نیر استفاده خواهد شد.عربستان با آن كه به سرعت به سمت استفاده از تكنولوژی روز پیش رفته اما هنوز به عادتهی شرعی خود پیبند است.رستورانهی آمریكیی مك دونالد تا غروب آفتاب بسته است.روزنامه هی عربستان نیز صفحه ویژه ی را بری پاسخ به سوالات شهروندان در مورد ماه رمضان تدارك دیده اند.در روزنامه المدینه سوال شده یا بوسیدن همسر و شنا در ماه رمضان اشكال دارد و پاسخ داده شده،خیر اما در شنا نبید سر را به زیر آب برد.

امارات متحده عربی :
در كشور خلیفه نشین امارات سفره هی رنگارنگ به هنگام افطار در ابوظبی،شارجه و دوبی گسترده شده.روزه دارانی كه از توانیی مالی خوبی برخوردار نیستند میهمان دولت امارات هستند.سنت افطاری دادن در میان عربها رواج فراوانی دارد
در ماه رمضان پس از افطار اگر كانال ماهواره هی عرب ست را دنبال كنید به انبوه سریالهی خانوادگی بر می خورید.گلف نیوز مي‌نویسد:«پس از آن كه عربها روزه خود را باز می كنند پی تلویزیون می نشینند و سریال مورد علاقه خود را تماشا می كنند.
موضوع اصلی ین سریالهی كمدی،نمیشی را افراط گریهی اجتماعی،فقر،
دختران شوهر نكرده،چند همسری و مواد مخدر تشكیل مي‌دهد.»
سریالهی سرگرم كننده بخشی از ویژه برنامه هی كانالهی عربی است كه به«سرگرمیهی رمضان»مشهور است.اخیر ین سریالها ماهیت سیاسی پیدا كرده و بسیار پر طرفدار شده است.سال گذشته محبوبیت یك سریال مصری كه دررابطه با اعراب واسرائیل ساخته شده بود باعث اعتراض اسرائیل شد. امسال یكی از سریالهی شبكه عرب ورد با هزینه سنگین 3 میلیون دلار تهیه شده است. ین فیلم درباره خاطرات یك عراقی و كشته شدن هزار نفر از هموطنانش در رژیم گذشته است.

ایالات متحده آمریكا:
یالت نیو جرسی كه مسلمانان زیادی را در خود جی داده
ماه رمضان حال و هوی دیگری دارد. هر چند پس از 11 ستامبر آنان تحت فشار فراوانی قرار گرفته اند.مردم مسلمان آمریكا هنگام افطار گوشت بره،برنج و نان مصرف مي‌كنند
آنها ین ماه را جشن می گیرند به دیدار یكدیگر می روند به كودكان هدیه می دهند و
ماه رضان را گرامی می دارند. اقامه نماز در مساجد،تلاوت قرآن در ماه میهمانی خداوند بسیار رواج دارد.در صفحه اول سیت دانشگاه ستون هال حلول ماه رمضان اعلام شده است.دانشجویان مسلمان ین دانشگاه مراسم افطار و اقامه نماز خود رادر ین دانشكده بر پا می كنند.

|+|

همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" در استانبول

همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" در استانبول ترکیه طی روزهای 18 تا 23 مهرماه با حضور هیئتهایی از کشورهای ایران، آذربایجان، قرقیزستان، قزاقزستان، تاجیکستان، سوریه، اردن، امارات متحده عربی و ترکمنستان برگزار شد.

به گزارش خبرنگار اعزامی گروه دین و اندیشه "مهر" به ترکیه، هدف از برگزاری این همایش آشنایی با ارزشهای والای اسلامی و فرهنگی در ایام ماه مبارک رمضان در استانبول و شناساندن آن به هیئتهای مختلف دینی و فرهنگی از کشورهای مختلف بود. همچنین برگزارکنندگان همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" طی روزهای برگزاری همایش اقدام به معرفی اماکن تاریخی و دینی استانبول مانند: مسجد سلطان ایوب، مسجد ایاصوفیه، مسجد سلطان احمد، برج گالاتا، درگاه یحیی افندی کردند و مهمانان را با  با سماع فرقه مولویه آشنا کردند. 

همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب "در استانبول ترکیه با حضور هیئتهایی از کشورهای ایران، آذربایجان، قرقیزستان، قزاقزستان، تاجیکستان، سوریه، اردن، امارات متحده عربی، ترکمنستان همراه بود. اعضای هیئت ایرانی که در این همایش نمودند عبارتند از:  دکتر ابراهیمی دینانی، استاد فلسفه دانشگاه تهران؛ دکتر محمد حسن زاده، استاد دانشگاه علامه طباطبایی؛ حجت الاسلام هادی صادقی، رئیس مرکز پژوهشهای صدا و سیما؛ عبدالله اسفندیاری از بنیاد سینمایی فارابی و  دکتر سید جعفر مرعشی، رئیس موسسه فرهنگی پژوهشی مهندسی توسعه اجتماعی. 

 

جشن رمضان تنها وجه مشترک تمام کشورهای اسلامی است

به گزارش خبرنگار اعزامی گروه دین و اندیشه "مهر" به ترکیه وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه، آتیا کوچ، ضمن حضور در مراسم ضیافت افطار در این همایش اظهار داشت : ما امروز در ماه مبارک رمضان دستور دینی را اجرا می کنیم که از هر فرهنگی نسبت به فرهنگ دیگر این دستور متفاوت است. در کشورهای اسلامی همیشه سرزمینهای معروفی وجود داشته که همه مسلمانان آروزی دیدار از این اماکن را دارند.

وی در ادامه افزود: خدا را سپاسگزارم که کشورهای اسلامی در آسیا و آفریقا توانستند استقلال خود را به دست آورند و دولتهای مستقلی را تشکیل دهند.

وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه با تأکید بر گسترش جهانی شدن گفت: امروز پدیده جهانی شدن برای کشورهای اسلامی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. چرا که در طی این فرایند می توانند به تبادل فرهنگی و اقتصادی بپردازند.

آتیا کوچ در ادامه سخنانش به برگزاری "همایش  تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" در استانبول اشاره کرد و گفت : جشن رمضان در استانبول برنامه ای است که ما امیدواریم سالانه آن را با حضور و همکاری کشورهای مختلف اسلامی برگزار کنیم و امیدواریم که این برنامه در دیگر کشورهای اسلامی نیز گسترش یابد.

وی در ادامه خطاب به حضار گفـت : شما مهمانان که در این همایش شرکت کردید پیشگامان رمضان در استانبول هستید چرا که همه ما از یک منفعت معنوی در این ماه برخوردار هستیم اگر چه برنامه چند روزه برای انتقال فرهنگ رمضان فرصت کمی است اما من آرزو می کنم که این جشن را در سالهای آتی در تهران، امان، دبی، دوشنبه و باکو برگزار کنیم.

وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه در پایان سخنانش صرف افطار در کنار مهمانانی از کشورهای مختلف اسلامی را افتخاری وصف ناشدنی برای خود توصیف کرد.

  رمضان در استانبول

مردم شهر اروپایی و آسیایی استانبول که ساکنانش را اغلب مسلمانان تشکیل می دهند ماه رمضان را به گونه ای دیگر می نگرند. مردم استانبول ماه رمضان را ماه جشن و عید دانسته و شادمانی را به خویش فرا می خوانند. مردم اغلب فرا رسیدن رمضان را به یکدیگر تبریک گفته و برای برادران و خواهران دینی خود آرزوی قبولی طاعات و عبادات و سلامتی در اجرای مناسک دینی رمضان می کنند.

پس از شنیدن صدای روح انگیز اذان از گلدسته های مساجد شهر استانبول - در این شهر هزاران گلدسته دیده می شوند - مردم ضمن حضور در اماکن عمومی، افطار را در یک فضای صمیمی با یکدیگر صرف می کنند. 

مراسم افطار در استانبول اغلب مجلل و پر نشاط است. در هنگام برگزاری مراسم افطار گروه موسیقی ضمن خواندن اشعاری در وصف و نعت رسول گرامی اسلامی (ص) مردم را به شنیدن آوایی خوش دعوت می کند.

سفره های افطار اغلب پذیرای مهمانهایی است که در این شهر توریستی از کشورهای دیگر حضور دارند. اگرچه تعداد زیادی از این توریستها مسلمان نیستند اما حضور در مراسم افطار نشان از فضای معنوی این مراسم است که از هر کیش و مذهبی افراد را به خود جلب می کند.

ترکیه هم اینک در آستانه پذیرش به اتحادیه اروپاست و این کشور اولین کشور از حوزه جهان اسلام است که وارد این گستره تمدنی اروپایی می شود و این اقدام می تواند ترکیه را به عنوان نمادی از کشوهای مسلمان در اتحادیه اروپا دانست. شاید برگزاری آیین رمضان در این گستره تمدن غربی منحصر به فرد ترین مراسم آیینی اسلامی در اتحادیه اروپا باشد.  

 دین و فرهنگ در ترکیه

 حضور هیئتهای مختلف در همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" در استانبول آشنایی با فرهنگ دینی در ترکیه نیز به حساب می آمد. نخستین قانون اساسی جمهوری ترکیه که در سال 1924میلادی تهیه شده است، دین رسمی جامعه را اسلام تعیین نموده است . اما در اصلاحات قانونی سال 1928 این ماده قانونی حذف و با تأکید بر جدایی دین از سیاست، ترکیه کشوری با دولت وحکومت لائیک معرفی شده است.

مسلمانان ترکیه اکثراً سنی مذهبند که از میان آنها حنفیها بزرگترین گروه محسوب می گردند. شافعیها با جمعیتی کمتر در مناطق شرقی ترکیه مستقر و اکثراً کرد هستند. شمار پیراوان مذاهبی دیگر بسیار کمند. یکی دیگر از گروههای جعیتی ترکیه را علویان تشکیل می دهند که این فرقه دینی با چهار دسته با نامهای رافعی، باطنی؛ حروفی و بکتاشی تقسیم و بنا بر آمار رسمی دولت ترکیه حدود 12 میلیون نفر پیرو دارند. اما جمعیت شیعیان که پیرو مذهب جعفری هستند نزدیک به یک میلیون و دویست هزار نفر است.

از پیروان سایر ادیان در ترکیه می توان به پروتستانها ، کاتولیکها ، ارامنه و یهودیان اشاره کرد.

زبان رسمی ترکیه، ترکی است اما در این کشور ‌زبانهای کردی، عربی، ارمنی و یونانی نیز تکلم می‌ شوند.

 شهری با هزاران گلدسته

استانبول را می توان شهری با هزاران گلدسته از مساجد توصیف کرد. مهمترین این مساجد، مسجد ایاصوفیه است. این مسجد در ابتدا کلیسای ارتدوکس، سپس کلیسای کاتولیک بوده است. اما این کلیسا به مسجد تبدیل می شود و اینک  موزه  است. ده هزار کارگر در پنج سال این بنای عظیم را بر پا کرده اند.

بنای ایاصوفیه که در میدان سلطان احمد استانبول قرار دارد یکی از بزرگترین اثرهای تاریخی دوران بیزانس است و در زمان کنستانتینوس اول بنا شده است. این بنا که ستون بندی آن چوبی بود در15 شوبات 360 افتتاح شد. اما در جریان شورش علیه دولت تماماً سوخت.

این بنا مجددًا به دست تئودوزیوس دوم احداث و درسال 415 مجددا افتتاح شد. در دوران جاستینیانوس اول به دنبال یک شورش علیه دولت مجدداً دستخوش حریق شد. برای بازسازی بنا دو معمار به نامههای ایسیدوروس (از میلتوس یا سوکلی فعلی) و آنتییوس (از تراللس یا آیدنلی فعلی) مأموریت یافتند. بنا با کار 10 هزار کارگر در طول پنج سال و با نظر 100 استاد باشی تکمیل شد و به تاریخ 27 آرالیک 537 افتتاح شد. بنایی که امروزه در سال پذیرای صدها هزار نفر توریست داخلی و خارجی است، در سنوات بعد از آن تاریخ نیز مکرر بازسازی شده است.

این بنا که به مدت 916 سال بعه نوان کلیسا از آن استفاده شده است پس از فتح استانبول به مسجد تغییر یافت. این مسجد به مدت 481 سال در دوران عثمانی ها فعال بود. ایاصوفیه بعداً با اضافه شدن بناها، مناره ها و بازسازیها در سال 1935 به موزه تبدیل و در خدمت توریسم قرار گرفت. این بنای تاریخی و دینی روزانه شاهد حضور هزاران توریست از سراسر دنیاست. 

مسجد ایازما، مسجد سلطان احمد، مسجد سلیمانیه و مسجد سلطان فاتح نیز از دیگر بناهای تاریخی در این شهر است.

حضور معنوی صحابه پیامبر (ص) در کنار مردم

به گزارش خبرنگار گروه دین و اندیشه "مهر" ، مقبره ابو ایوب انصاری صحابه پیامبر که در استانبول مدفون است یکی از پرحضور ترین اماکن دینی و زیارتی در استانبول است که اغلب مردم در ماه مبارک رمضان جهت زیارت، نماز و عبادت به این زیارتگاه می روند. 

حضور معنوی ابو ایوب انصاری برای مردمی که از باروهای معنوی کمتری برخوردار هستند چنان جذاب است که کمتر مراجعه کننده ای است که به سوی آن جذب نشود. این مکان زیارتی برای مردم مشتاق یادآور حضور معنوی پیامبر(ص) در استانبول است.   

یکی دیگر از جذابیتهای این مکان دینی نقش جای پای پیامبر اکرم (ص) است که مردم برای ادای نذر خود به آنجا نیز مراجعه می کنند.  

تصوف در کنار خاموشان

ترکیه به واسطه وجود مقبره مولوی که در قونیه قرار دارد سالانه هزاران گردشگر را جهت بازدید به این مکان جذب می ‌کند.
آمار مؤید آن است که تنها در سال 83 بیش از 700 هزار نفر از قونیه، مراسم سماع و دیگر جاذبه‌های این شهر بازدید کرده ‌اند. تأثیر مولانا بر قونیه بحدی است که حتی مجسمه‌های سماع را به عنوان سوغات به فروش می‌رسانند.

از این گذشته برخی از اندیشمندان ترک اقدام به ترجمه آثار مولانا به ترکی کردند. این در حالی است که مولانا در شهر بلخ متولد شده و تمام اشعار او به زبان پارسی اند و حتی در خود ترکیه، آثار او جزو ادبیات پارسی جای گرفته اند.

واقعیت  آن است که ترکیه با توسعه گردشگری خود مولانا را آنگونه که می‌خواهد معرفی می ‌کند و نه آنگونه که بوده است. چرا که از منظر ترکها تصوف سوژه ای توریستی است که قونیه را به یک شهر توریستی تبدیل کرده است.

به هر حال جذب توریست به واسطه تصوف و عرفان از مواردی است که برای گردشگران بسیار جذاب است. برگزار کنندگان همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" در استانبول یکی از برنامه های خود را به اجرای مناسک آیینی و صوفیانه در سماع خانه گالاتا اختصاص دادند که برای مهمانان این همایش بسیار جذاب و شگفت انگیز بود.

 در استانبول شش سماع خانه وجود دارد که سماع خانه گالاتا یکی از مهمترین این سماع خانه هاست.  در کنار این سماع خانه قبرستانی وجود دارد که بزرگان تصوف مولویه را در خود جای داده است. این قبرستان به خاموشان شهرت دارد. 

یکی از جلوه های بی‌ نظیر مراسم سماع که در نوع خود طرفداران زیادی در ترکیه دارد مراسم معنوی رقص سماع عشق معنوی انسان و برگشت بنده به حق و رسیدن انسان به ملکوت است. رقاص سماع در سر یک کلاه (به نشانه سنگ قبر) و بر تن یک عبا (به نشانه کفن) دارد که با در آوردن خرقه حقیقت واقعی (باطن) جلوه می‌ کند. موقع رقصیدن، با دستانی باز، دست راست به مانند اینکه دعا می‌ کند برای به دست آوردن کرم الهی باز می‌ شود و چشمان با نگاه کردن به دست چپ که رو به پایین است، لطفی را که از حق گرفته است با مردم تقسیم می ‌کند.

به اعتقاد درویشان فرقه مولویه، رقاص رقص سماع از راست به چپ چرخیده و با 72 دور چرخش به 72 ملت دنیا تمام آفریده ‌ها سلام و با مهر و عشق و عطوفت آغوش باز می ‌کند. آنها معتقدند که انسان برای دوست داشتن و مورد مهر قرار گرفتن آفریده شده است؛ حضرت مولوی گفت که تمام عشقها پلی است به عشق الهی.

نگاهی به موزه توپقاپی و دلمه باغچه سرای

یکی دیگر از اماکنی که مورد بازدید مهمانان این همایش قرار گرفت موزه توپقاپی سرای بود. این موزه با دارا بودن بیش از دویست هزار سند، 86 هزار کتاب و بیست سالن مملو از شاهکارهای نفیس تاریخی، یکی از بزرگترین موزه های جهان است. سلطان محمد فاتح پس از فتح استانبول در سال 1453 نخستین کاخ خود را در میدان بایزید محل کنونی دانشگاه استانبول و دومین کاخ خود را با عنوان "سرای جدید" با مساحت 82 هزار متر مربع در محل فعلی موزه توپقاپی سرای بنا کرد.

این کاخ سالهای سال محل اقامت سلاطین عثمانی بود. موزه سه حیاط اصلی دارد که از سه دروازه (باب همایون، باب السلام، و باب السعاده) می توان داخل آنها شد.

در این موزه البسه سلاطین، آثار ارزشمند متعلق به کاخهای سلطنتی (از جمله تخت نادرشاه)، تابلوهای نفیس نقاشی، جواهرات، مینیاتورهای ارزشمند (از جمله در داخل شاهنامه فردوسی)، اشیایی که گفته می شد به حضرت محمد (ص) متعلقند و در دائره خرقه سعادت نگهداری می شوند، نسخه های خطی که در کتابخانه احمد سوم قرار گرفته اند و کلکسیون اسلحه جای گرفته اند.

همچنین دیدار از "دلمه باغچه سرای" یکی دیگر از برنامه های این مراسم بود. سلطان عبدالحمید پس از آنکه در سال 1839 به تخت نشست به دنبال احداث کاخی برآمد که بتواند در طول سالن در آنجا اقامت کند. ساختمان این کاخ که دلمه باغچه سرای نام گرفته و تحت تأثیر معماری اروپا به سبک رنسانس و باروک ساخته شده بود در سال 1853 به پایان رسید و برای تزئینات آن حدود 4 میلیون طلا صرف شد.

تابلو های نقاشی، چهل چراغها و ظروف چینی، دلمه باغچه سرای را به صورت یک موزه هنری درآورده اند.

 دانشگاه استانبول

دانشگاه استانوبل از مراکزی بود که اعضای هیئت ایرانی درخواست دیدار از آن را داشت اما به واسطه عدم هماهنگی این هیئت نتوانست از این مکان تارخی بازدید کند. اما راهنمای گروه به خبرنگار "مهر" درباره این دانشگاه گفت :  این دانشگاه در سال1453 تأسیس شد و در مقایسه با سایر دانشگاهها از امکانات بیشتری برخوردار است. تعداد  هفتاد و سه هزار دانشجو در این دانشگاه درس می خوانند و هفده دانشکده، نه مدرسه عالی، یک مرکز آموزش موسیقی، چهارده انستیتو و چهارده مرکز تحقیقات آن را شامل می شوند. زبان آموزشی دانشگاه ترکی، انگلیسی، آلمانی و فرانسه است.

عمده دروس دانشگاه دربناهای تاریخی مجتمع دانشگاهی بایزید ارائه  می شوند. درورودی دانشگاه از مشهورترین درهای تاریخی کشور است. کتابخانه های مرکزی و تخصصی دانشگاه به لحاظ ریشه دار بودنشان از غنای خاصی برخوردارند. تزهای دانشگاهی موجود در کتابخانه مرکزی نیز بر اهمیت آن افزوده اند. کتابخانه دولتی بایزید نیز که در نزدیکی دانشگاه قرار دارد، از بزرگترین کتابخانه های کشور است.

برخی از رشته های تحصیلی که در این دانشگاه تدریس می شود عبارتند از : پزشکی، زبان و ادبیات آلمانی، فرهنگ و ادبیات آمریکایی، زبان و ادبیات عربی، جغرافیا، زبان و ادبیات یونانی(جدید)، انفورماتیک و اسناد، زبان و ادبیات یونانی (قدیم)، زبان و ادبیات فارسی، فلسفه، زبان و ادبیات فرانسه، هیتی شناسی، زبان و ادبیات انگلیسی، باستانشناسی، کتابداری، زبان و ادبیات لاتین، مترجمی آلمانی، مترجمی فرانسه، مترجمی انگلیسی، ماقبل تاریخ، روانشناسی، زبان و ادبیات روسی، جامعه شناسی مردمی، جامعه شناسی، تاریخ، نقادی و دراماتولوژی تئاتر، زبان و ادبیات ترکی، زبان و ادبیات اردو، بیولوژی، فیزیک، ریاضیات، حقِوق،

اما دانشکده ادبیات دانشگاه استانبول از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هلموت ریتر شرقشناس و دانشمند آلمانی در اثنای جنگ جهانی دوم به ترکیه پناهنده شده بود. او در سال 1938 به اتفاق احمد آتش به احداث انستیتوی شرقشناسی اقدام کرد که به دانشگاه استانبول وابسته بود. از میان اهداف گروه زبان و ادبیات فارسی علاوه بر آموزش زبان فارسی، می توان به انجام تحقیق در خصوص ادبیات کلاسیک و معاصر فارسی، بررسی و گرد آوری اطلاعات مربوط به تاریخ و فرهنگ ترک که در منابع فارسی جای گرفته اند، اشاره کرد. فرهیختگان این گروه عنوان زبانشناس در رشته زبان و ادب فارسی کسب می کنند. در گروه علاوه بر دوره کارشناسی، دوره های کارشناسی ارشد و دکترا نیز موجودند. در حال حاضر  پروفسور  محمد کانار، دانشیار دکتر مصطفی چیچکلر، دانشیار دکتر علی گوزل یوز و دکتر گوللر نوح اوغلی در این دانشکده تدریس می کنند.

گفتنی است دو دانشجوی مقطع ادبیات ترکی که بورسیه دانشگاه علامه طباطبایی هستند در این دانشگاه به فراگیری زبان ترکی مشغولند.

در حاشیه همایش

به گزارش خبرنگار اعزامی گروه دین و اندیشه "مهر"  به ترکیه، همایش "تعامل فرهنگها و مدنیتهای شرق و غرب" در استانبول تفاوتی عمده با دیگر همایشها داشت و آن شفاهی بودن همایش بود که مطالب  بر پایه مستندات گفتگوی صاحبنظران و مهمانان این همایش استوار بودند.

اگرچه تنوع مهمانان قابل تأمل است اما همگی از یک نقطه اشتراکی برخوردار بودند و آن مسلمانی و روزه دار بودن  آنها بود.

مهمانان این همایش به دو زبان انگلیسی و روسی تکلم می کردند. هیئت ایرانی نیز به انگلیسی تکلم می کرد.

تنها هیئتی که از لحاظ علمی از مرتبه بالاتری برخوردار بود هیئت ایرانی بود چرا که این هیئت شامل یک استاد فلسفه، استاد ادبیات فارسی، استاد مطالعات اجتماعی، روحانی، کارگردان سینما و خبرنگار بود. اگر رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و مدیر عامل خبرگزاری مهر که از مدعوین این همایش بودند حضور داشتند قطعأ هیئت ایرانی بی رقیب می گشت.

هیئت ایرانی تفاوتی عمده با دیگر هیئتها داشت و آن عدم حضور زن در هیئت ایرانی بود.

حضور حجت الاسلام صادقی که با کسوت روحانیت در این همایش حضور داشت باعث جلب توجه و ترغیب برخی از شهروندان به پرسشهای گوناگون بود. به طوری که جوانی در کنار رود بسفر از وی پرسید که امام خمینی هنگام دعا خواندن دستانش را چگونه می گرفت و من هم می خواهم به این گونه رفتار کنم.

حضور خبرنگارانی از روزنامه زمان، ملیت، تلوزیون S و TRT جهت پوشش خبری قابل توجه بود.

فروش کتابهای مذهبی در مساجد ترکیه به زبانهای مختلف توریستها را به خود جذب می کرد.

هیئت ایرانی اغلب هر وقت فرصتی را به دست می آورد به واسطه حضور استاد دینانی به موضوعات فلسفی مانند بحث وجود و ماهیت می پرداخت.

حضور استاد تصوف دانشگاه استانوبل در هنگام افطار در یکی از شبها فرصتی علمی جهت تبادل آرا به وجود آورد.

حضور در دانشگاه فقط برای دانشجویان و آنهم با ارائه کارت شناسایی صورت می گیرد و ورود افراد غیر متفرقه ممنوع است.

 بر سر دردانشگاه استانوبل نوشته است : انا فتحنا لک فتحا مبینا؛ و ینصرک الله نصرا عزیزا.

معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و گردشگری ترکیه اغلب همراه گروه بود. وی احترام فوق العاده ای برای مهمانان ایرانیقایل بود.

در یکی از مراسمهایی که در نمایشگاهی به نام فسخانه ترتیب داده شده بود اعضای همایش مورد استقبال قرار گرفت. کاردار فرهنگی ایران در استانبول نیز در این نمایشگاه حضور داشت و غرفه ای را به نام ایران ترتیب داده بود. در اثنای صحبت در این نمایشگاه یکی از ترکها اظهار داشت که قرآن در مدینه نازل شد، در مصر خواند شد و در استانوبل نوشته شد. دکتر دینانی در پاسخ به وی گفت: قرآن در ایران هم فهمیده شد. مهمانان عرب که این گفتگو را شنیدند فریاد احسنت سر دادند.

حرف واو در ترکی جنبه قدسی دارد. آنها این حرف را از آیه قل هو الله احد برداشت کرده اند. در اکثر تابلو های خوشنویسی این حرف برجسته نوشته می شود.

وزیر فرهنگ و گردشگری ترکیه در مراسم افطار خطاب به دکتر دینانی گفت: فیلسوف شرق و غرب اینجا خوابیده است و شما این نکته را بهتر از هر کسی درک می کنید و آن فیلسوف شرق و غرب خفته در اینجا همان استانبول است.

عبارت " راس الحکمه مخافة الله" یعنی بالاترین حکمت ترس از خداست در اغلب مکانهای تاریخی و مذهبی دیده می شد.

خبرنگاران دیگر کشورها که در این همایش حضور داشتند اغلب از خبرنگار مهر درباره ماجرای پرونده هسته ای می پرسیدند. سردبیر مجله سیاست و تجارت تاجیکستان اصرار به مصاحبه ای در این باره داشت. 

نمایشگاه پیراهن پیامبر (ص) که در ترکیه نگهداری می شود یکی از پر بیننده ترین مراجعه کنندگان را داراست.

|+|

پخش برنامه های زنده ماه مبارک رمضان در ترکیه

بعضی از شبكه هاي ترکیه برنامه های عادی خود را در ماه رمضان قطع کرده و برنامه هاي ويژه اين ماه را بطور زنده و مستقيم پخش مي كنند.
به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از اسلام انلاین ، شیخ علی دمیرجان، از رهبران مسلمان هر شب در برنامه های تلویزیونی حاضر می شود و درباره شریعت اسلامی به سخنرانی می پردازد.در واقع به لطف وجود کانالهای ماهواره ای در ترکیه بسیاری از مردم ترکیه در ماه رمضان به طور کامل از برنامه های ویژه این ماه مبارک بهره مند مي شوند.
در این راستا بعضی از کانالهای ترکیه از جمله شبكه TRT و STV برنامه های عادی خود را قطع کرده و به پخش برنامه های ویژه ماه مبارک پرداخته اند .
STV از شبكه هاي اسلامی محسوب می شود اکثر برنامه های خود را به پخش ادعیه و برنامه های قرآنی اختصاص داده است .
لازم به ذکر است ترکیه با داشتن دو ماهواره حدود 150 شبكه داخلی وخارجی در اختیار دارد .
شیخ علی دمیرجان در این باره اعتقاد دارد پخش برنامه های مذهبی از شبكه هاي ترکیه علاوه بر مردم این کشور روی کشورهای همسایه ترک زبان نیز تاثیر بسزایی خواهد داشت.

|+|

آشنايي با سنت‌هاي رايج ماه مبارك رمضان در استان قزوين

رمضان، ماه رحمت و مغفرت الهي، ماهي كه عاشقان كوي دوست، ماههاي رجب و شعبان را براي ورود به اين ضيافت الهي و درك شب قدر گرامي مي‌دارند.

مومنان عزيز مي‌شمارند رجب و شعبان را كه دروازه ورود به "شهر رمضان" است و قدر مي‌دانند ماه خدا را كه " شب قدر" آن از هزار شب بهتر است.

امساك از خوردن، نوشيدن و ديگر لذايذ دنيوي روح و جان را از عادات چنان تهي مي‌كند كه گويي اين كالبد ديگر تعلق اين جهاني ندارد.

رمضان ماهي است كه قرآن به عنوان برنامه زندگي بشر در آن نازل شد، ماهي كه احاديث و روايات از آن به عنوان ماه خدا نام مي‌برند و مومنان به ضيافت الله دعوت مي‌شوند.

ضيافتي كه در آن "دعا مستجاب" و كم ارزش‌ترين كار باارزش و شب قدرش بهتر از هزار شب مي‌باشد.

ضيافتي كه ميهمانانش بندگي، عبادت و عمل صالح را به‌جاي طعام چرب و شيرين و نوشيدني‌هاي گوارا توشه خود مي‌سازند و در پايان در عيدي بزرگ، رحمت، مغفرت و رضوان الهي شامل حال آنان مي‌شود.

روزه‌داري در ايام معيني از سال به عنوان يك آموزه ديني، سنتي است كه در اديان آسماني و حتي در ايران باستان در طول تاريخ به چشم مي‌خورد.

البته اين فريضه به عنوان يكي از فروع دين، در بين مسلمانان از ويژگي‌هاي خاص و برجسته برخوردار بوده و در طول تاريخ بعد از ظهور اسلام نيز با حفظ اصالت و جوهره خود در نزد اقوام و شهرهاي مختلف با آداب و رسوم و سنت‌هاي اجتماعي خاصي انجام مي‌شده است.

مردم مومن استان قزوين نيز ماه‌مبارك رمضان را فرصتي مغتنم براي عبادت، خودسازي و تهذيب روح و جان دانسته و اين عبادت را با آداب ويژه برگزار مي‌كنند.

غبارروبي مساجد و حرم امامزاده‌ها توسط اهالي محل بويژه مردان سالمند در آستانه ماه مبارك رمضان يكي از سنت‌هاي بومي بشمار مي‌آيد.

خانواده‌هاي روزه‌دار اين خطه از ميهن اسلامي با غبارروبي و نظافت منازل، خريد مواد غذايي و مايحتاج ضروري خود، از روزهاي پاياني ماه شعبان به پيشواز ماه رمضان مي‌روند.

روزه‌داري مومنان استان قزوين معمولا در ماه شعبان و همچنين دهه آخر اين ماه براي آماده شدن و استقبال از ماه مبارك رمضان آغاز مي‌شود.

يكي از آداب و رسوم استحبابي قزويني‌ها، "رويت هلال ماه" در آخرين غروب ماه شعبان و همزمان با شب اول ماه رمضان است كه ديدن هلال نازكي از ماه، ورود به ماه رمضان و ضيافت خدا را نويد مي‌دهد.

استقبال گسترده مردم بويژه جوانان از برپايي نماز جماعت در مساجد، تكايا و امامزاده‌ها و برپايي جلسات تفسير و قرائت قرآن و شرح رساله‌هاي عمليه از ديگر رسومي است كه در ماه مبارك رمضان ديده مي‌شود.

در اين قبيل برنامه‌ها معمولا بانوان در منازل يكي از همسايگان خود جمع مي‌شوند و برنامه قرائت قرآن را برپا مي‌كنند.

سردادن سه وعده اذان در پشت بام‌هاي منازل، بيدار كردن همسايه‌ها براي خوردن سحري، خواندن مناجات با صداي بلند و حتي كوفتن بر طبل و ظروف فلزي براي بيدارباش سحر از جمله سنت‌هاي قزوين و روستاهاي تابعه ست.

مردم قزوين در شب‌هاي قدر نيز با برپايي آيين‌هاي ويژه از قبيل شركت در محفل‌هاي معنوي نيايش و دعا فرج، جوشن صغير و كبير، ابوحمزه ثمالي، جامعه كبيره، اقامه نمازهاي يكصد تا هزار ركعتي و نماز هفت قل هواللهي، حضور در مساجد و تكيه‌ها و سرگرفتن قرآن در شب‌هاي قدر به راز و نياز مي‌پردازند.

خواندن سوره‌هاي عنكبوت، روم، دخان بويژه قدر از باورهاي ديني مردم اين استان است كه در اين شب‌ها انجام مي‌شود.

يكي از سنتهايي كه هنوز نيز در گوشه وكنار شهر قزوين مشاهده مي‌شود برپايي جشن و شادي در شب بيست و هفتم ماه رمضان و شب قتل ابن ملجم مرادي است.

دراين شب پيرمردان و جوانان با برپايي محفل سرور تا هنگام سحر به خوردن تنقلات و شيريني و شربت مي‌پردازند.

خوردن كله‌پاچه همراه با سير پخته در سحر و نوشيدن چاي زياد پايان بخش اين جشن است.

حليم، شله زرد، آش دوغ، آش رشته، شيربرنج، قورمه سبزي، فرني و رنگينك از جمله غذاهايي است كه بانوان اين استان براي افطار و سحري خانواده طبخ مي‌كنند.

نان چايي، قاق، شيرمال، ديماج نيز از ديگر خوراكي‌هايي است كه در اين ماه مبارك در قزوين صرف مي‌شود.

دادن وليمه و افطاري با نيت خير براي مستمندان و بستگان و اقوام علاوه بر عمل به آموزه‌هاي ديني سفارش شده، كدورت و اختلاف‌ها را برطرف و محبت را بيشتر كرده، چون معتقدند لطف خدا بيشتر شامل حال كساني مي‌شود كه دل مومن روزه‌دار را شاد مي‌كنند.

توزيع جيره خشك از قبيل برنج، روغن، گوشت و آرد بين افراد و خانواده‌هاي نيازمند در ماه مبارك رمضان بخصوص شب‌هاي قدراز ديگر آدابي است كه‌ازساليان دور بين قزويني‌هاي اصيل رايج بوده‌است.

|+|