رمضان اسمى از اسماء الهى است - نویسنده: احسان عربی مفرد

 

ماه رمضان نهمین ماه از ماههای قمری و بهترین ماه سال است. رمضان از مصدر «رمض‏» به معناى شدت گرما و تابش آفتاب بر رمل... معنا شده است، انتخاب چنین واژه‏اى از لطافت‏خاصى برخوردار است. چرا که سخن از گداخته شدن است و شاید به تعبیرى دگرگون شدن در زیر آفتاب گرم و سوزان نفس و تحمل ضربات بى امانش،زیرا که رمضان ماه تحمل شداید و عطش است، عطشى ناشى از آفتاب سوزان یا گرماى شدید روزهاى طولانى تابستان و عطش دیگر حاصل از نفس سرکشى که پیوسته مى‏گدازد و سوزشش براستى جبران ناپذیر است.
در مقایسه این دو سوزش، رابطه عکس برقرار است، بدین معنی که نفس سرکش با چشیدن آب تشنه‏تر مى شود وهرگز به یک جرعه بسنده نمى‏کند و پیوسته آدمى را در تلاش خستگى ناپذیر جهت ارضاى تمایلات خود وا مى‏دارد .اما از سوى دیگر، عطش ناشى از آفتاب سوزان سیرى پذیر و قانع کننده است.
رمضان اسمى از اسماء الهى است و نباید ‏به تنهایى ذکر شود مثل اینکه بگوئیم، رمضان آمد یا رفت، بلکه باید گفت ماه رمضان آمد، یعنى ماه را باید به اسم اضافه کرد، هشام بن سالم از حضرت امام محمد باقر (علیه السلام) روایت می کند و مى‏گوید: ما هشت نفر از رجال در محضر حضرت ابى جعفر امام باقر (علیه السلام) بودیم، پس سخن از رمضان به میان آوردیم. حضرت فرمودند: نگوئید این است رمضان، و نگوئید رمضان رفت و یا آمد، زیرا رمضان نامى از اسماء الله است که نمى‏رود و نمى‏آید که شى‏ء زائل و نابود شدنى مى‏رود و مى‏آید، بلکه بگوئید ماه رمضان، پس ماه را اضافه کنید در تلفظ به اسم، که اسم اسم الله است، و ماه رمضان ماهى است، که قرآن در او نازل شده است، و خداوند آن را مثل و عید قرار داده است همچنان که پروردگار بزرگ عیسى بن مریم (سلام الله علیهما) را براى بنى اسرائیل مثل قرار داده است، و از حضرت على بن ابى طالب (علیه السلام) روایت‏شده که شما به راستى نمى‏دانید که رمضان چیست (و چه فضائلى در او نهفته است).
رسول خدا صلى الله علیه و آله در فضیلت این ماه  می فرمایند : اى مردم ! ماه خدا، با برکت ، رحمت و آمرزش به شما رو کرده ، ماهى که پیش خدا بهترین ماه و روزهایش بهترین روزها و شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعات است.
از بهترین اعمال در شبها و روزهاى ماه مبارک رمضان، تلاوت قرآن است. اگر چه تلاوت قرآن در تمام اوقات ثواب دارد، ولى چون قرآن در ماه رمضان نازل شده است، از اجر و ثواب ویژه‏اى برخوردار است چنانچه در حدیثی از معصوم می خوانیم: لکل شى‏ء ربیع و ربیع القرآن شهر رمضان ، براى هر چیزى بهارى است و بهار قرآن رمضان است. به همین علت این امتیاز قرآن به اعتبار نزولش در ماه رمضان از ماههاى دیگر بیشتر است.
و یا در حدیث دیگری از حضرت محمد ،صلى الله علیه و آله در مورد تلاوت قرآن در این ماه می خوانیم: من تلا فیه آیة من القرآن کان له مثل اجر من ختم القرآن فى غیره من الشهور، اگر کسى در این ماه یک آیه از قرآن تلاوت کند، ثوابش مثل کسى است که در غیر ماه رمضان یک ختم قرآن کرده است.
از وظایف روزه داران دراین ماه مبارک ، دعا و درخواست‏ حوایج از درگاه حضرت حق است چرا که بنده احساس نیاز به پیشگاه بى نیاز کرده و دستهاى احتیاج خود را به درگاه او دراز مى‏کند. اعتکاف در یک دهه از ماه مبارک رمضان برابر با ثواب دو حج و دو عمره است.
در ماه مبارک رمضان حوادث و رویدادهای مهمی روی داده که می توان به برخی از آنها مانند، وفات حضرت خدیجه در دهم رمضان سال دهم بعثت،
ولادت امام حسن مجتبی علیه السلام نیمه رمضان سال دوم هجرت،
جنگ بدر در سال دوم هجرت،
فتح مکه در سال هشتم هجرت، مراسم عقد اخوت و پیمان برادری میان مسلمانان و ایجاد اخوت اسلامی بین پیامبر و  حضرت علی علیه السلام و بیعت مردم به ولایت‌عهدی امام رضا علیه السلام در سال 201 قمری اشاره کرد.
از جمله نکات مهم در ماه مبارک رمضان، دستور تهیه غذا های معمول در این ماه است.
در آشپزی ماه رمضان سنت بر این است که روزه داران هر شام بر سر سفره افطار گرد هم آیند و پس از طلب قبولی  روزه  دعا کنند و آن دعا این است: بسم الله ؛ اللهم لک صمنا و علی رزقک افطرنا  فتقبله منا انک انت السمیع العلیم.و سپس روزه خود را با روزی حلال و پاکیزه باز می کنند و پسندیده است افطار با خرما یا آب گرم (یا چای شیرین) یا رطب یا حلوا یا نبات و لبن باز شود.
در ماه مبارک رمضان ، رژیم غذایی ما نباید به نسبت قبل خیلی تغییر کند و در صورت امکان باید ساده باشد . رژیم غذایی همچنین باید طوری تنظیم شود که بر روی وزن تأثیر زیادی نداشته باشد . البته اگر فرد دچار اضافه وزن است ، ماه رمضان فرصت مناسبی برای بازگشت به وزن و حالت طبیعی است .
با توجه به ساعات طولانی ناشتا بودن ، باید غذاهایی را مصرف کنیم که به کندی هضم می شوند مثل غذاهای حاوی فیبر زیاد . غذاهای دیرهضم معمولاً ۸ ساعت در دستگاه گوارش می مانند در حالیکه غذاهای سریع الهضم فقط ۳ تا ۴ ساعت در معده باقی می مانند .
غذاهای دیر هضم عبارتند از : حبوبات و غلات مثل جو ، گندم ، جو دوسر ، لوبیا ، عدس ، آرد،‌ غلات، برنج با پوست و غیره - که کربوهیدراتها نامیده می شوند -
غذاهای سریع الهضم عبارتند از : غذاهایی که حاوی قند ، آرد سفید و غیره هستند - به این گروه کربو هیدراتهای تصفیه شده گفته می شود -
غذاهای حاوی فیبر عبارتند از : غذاهای حاوی سبوس ، گندم سبوس دار ، غلات و حبوبات ، سبزیها مانند لوبیای سبز ، نخود ،‌ذرت ،‌ اسفناج ، برگ چغندر ، میوه های با پوست ، میوه خشک شده مثل برگه زردآلو ، انجیر ،‌ آلو خشک ، بادام و غیره .
غذاهای مصرفی باید در حالت تعادل با یکدیگر باشند و از همه گروههای غذایی مثل میوه، سبزیجات ،‌گوشت ، مرغ ، ماهی ، نان ، حبوبات و محصولات لبنی در رژیم غذایی باید وجود داشته باشد . غذاهای سرخ شده باید محدود شوند زیرا باعث عدم هضم ، سوزش سردل و اختلال در وزن می شوند .
ادعیه و اعمال مختلفی در ماه مبارک رمضان  از جمله شب های عزیز قدرتوصیه شده که تمام و کمال در مفاتیح الجنان قید شده است و در این مقال نمی گنجد.
در توصیف ماه رمضان همین بس که شبهای با عظمت قدر در آن واقع شده است و قلم توان  توصیف در این باره  را نداشته و حق مطلب را ادا نمی کند به هر حال برنده و سودمند کسی است که نهایت استفاده از فیوضات و برکات این ماه مبارک را برده و با طیب خاطر و دلی سرشار از رحمت و لطف الهی از این ماه خارج شده و در اول شوال-عید سعید فطر- با خوشحالی سرشار از محبت الهی موفقیت در روزه داری را جشن بگیرد.پس بیاییم دل و وجود خود را از نفس سرکش اماره تهی کرده و دست به سوی معبود دراز کرده و با خلوص دل هرچه که می خواهیم از او بخواهیم چرا که در این ماه عزیز هیچ کس با نیت خالص دست خالی بر نمی گردد و درهای رحمت الهی به روی همه باز است و درهای خشم آتش خدا بسته.

|+|